1
دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز
2
استادیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز
چکیده
مقدمه و هدف: سرطان، رشد و گسترش کنترل نشده سلولهاست. هیچ فاکتوری به تنهایی نمی تواند عامل سرطان باشد. در دهههای اخیر تاثیر غذا بر خطر سرطان بسیار مورد توجه قرار گرفته است. گیاهان به علت دارا بودن ترکیبات فعال بیولوژیکی، هم در طب گیاهی و هم در تولید داروهای شیمیایی تجاری بسیار مورد استفاده قرار میگیرند. بسیاری از مردم تصور میکنند که گیاهان دارویی صرفاً بعلت "طبیعی" بودن هیچگونه عوارضی بر بدن ندارند. هدف از این مطالعه، معرفی برخی از ترکیبات طبیعی سرطانزای شناخته شده در گیاهان دارویی، بر اساس طبقه بندی IARC (International Agency for Research on Cancer) میباشد. مواد و روش ها: جهت دستیابی به مقالات مرتبط، از جستجو در سایتهایPubmed ، Sciencedirect و WHO با واژگان کلیدی Natural Carcinogen, Food and Cancer, Herbal Medicine and Cancer استفاده شد. در نهایت39 مقاله مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: تعدادی از مواد شیمیایی طبیعی موجود در گیاهان، مثل پیرولیزیدین آلکالوییدها، سافرول، آنتراکینون، Aristilochic Acid، آگاریتین، سیکازین، Ptaquilosid می توانند سرطانزا باشند. نتیجه گیری: بسیاری از ترکیبات زیست فعال که اثرات شناخته شده ای بر فیزیولوژی انسان دارند؛ از طریق مطالعه بر روی گیاهان مورد استفاده درطب سنتی شناخته شدهاند. اگرچه بیشتر مکمل های غذایی گیاهی، سالم بوده و تاثیرات مفیدی بر روی سلامتی دارند ولی تعداد کمی از این ترکیبات می توانند با تبدیل شدن به واسطه های فعال باعث بروز مسمومیت و حتی سرطانزایی شوند.