1
مدیر گروه تاریخ علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده طب سنتی، تهران، ایران
2
دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده طب سنتی، تهران، ایران
3
هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی خرم آباد، خرم آباد، ایران
4
کارشناس امور هیأت علمی، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران
چکیده
مقدمه: تحفه حکیم مؤمن حدود سه قرن کتاب پزشکان پیشین بوده و در ایران توانسته در برابر قانون ابنسینا، شرح اسباب نفیسی و قرابادین کبیر مورد استفاده اطبا قرار گیرد و هنوز هم نزد پیروان پزشکی سنتی اعتبار زیادی دارد. مطالعه حاضر با هدف بررسی درمان و پیشگیری از گزیدگی حشرات و حیوانات موذی از منظر سید محمد مؤمن تنکابنی در کتاب تحفهالمؤمنینانجام شد. مواد و روشها:این پژوهش با روش توصیفی و مطالعه موردی به بررسی بخشی از تشخیص چهارم کتاب تحفه حکیم مؤمن، از کتابهای طبی و دارویی عصر صفویه، تألیف محمد مؤمنبنمیرزا محمد زمان حسینی تنکابنی دیلمی در خصوص درمان و پیشگیری از گزیدگی حشرات و حیوانات موذی پرداخته است.
یافتهها:در کتاب حکیم مؤمن برای درمان و پیشگیری از گزیدگی حشرات و جانوران موذی؛ پاشویه و جوشانده گل همیشه بهار، عصاره، پوست و گوشت بالنگ و ترنج، تخم بالنگ، سرگین گاو، سرکه، افسنتین، برگ کوبیده بادرنجبویه، ریحان کوهی، روغن با آب لیمو، زرنیخ (سولفور آرسنیک)، نشادر (آمونیوم کلراید) و پیه گاو، نعناع فلفلی با سکنجبین، عصاره برگ شاه توت،مرزه با عسل، ضماد اسفناج خام، ضماد کوبیده پیاز، انجیر با مغز گردوی کوبیده وروغن گاو توصیه شده است. نتیجهگیری:این کتاب از جنبه طبی و گیاهان داروئی بسیار با ارزش است و مطالعه آن برای انجام کارآزمایی بالینی بویژه در درمان و پیشگیری از گزیدگی حشرات و حیوانات موذی پیشنهاد میشود.
رجب نژاد,محمد رضا , خوشدونی فراهانی,رضی اله , نیازی,سعیده و سلیمانی زاده,فرزانه . (1398). درمان و پیشگیری گزیدگی حشرات و حیوانات موذی از منظر حکیم سید محمد مؤمن تنکابنی در کتاب تحفهالمؤمنین. دو فصلنامه مراقبت امروز, 12(42-43), 1-7.
MLA
رجب نژاد,محمد رضا , , خوشدونی فراهانی,رضی اله , , نیازی,سعیده , و سلیمانی زاده,فرزانه . "درمان و پیشگیری گزیدگی حشرات و حیوانات موذی از منظر حکیم سید محمد مؤمن تنکابنی در کتاب تحفهالمؤمنین", دو فصلنامه مراقبت امروز, 12, 42-43, 1398, 1-7.
HARVARD
رجب نژاد محمد رضا, خوشدونی فراهانی رضی اله, نیازی سعیده, سلیمانی زاده فرزانه. (1398). 'درمان و پیشگیری گزیدگی حشرات و حیوانات موذی از منظر حکیم سید محمد مؤمن تنکابنی در کتاب تحفهالمؤمنین', دو فصلنامه مراقبت امروز, 12(42-43), pp. 1-7.
CHICAGO
محمد رضا رجب نژاد, رضی اله خوشدونی فراهانی, سعیده نیازی و فرزانه سلیمانی زاده, "درمان و پیشگیری گزیدگی حشرات و حیوانات موذی از منظر حکیم سید محمد مؤمن تنکابنی در کتاب تحفهالمؤمنین," دو فصلنامه مراقبت امروز, 12 42-43 (1398): 1-7,
VANCOUVER
رجب نژاد محمد رضا, خوشدونی فراهانی رضی اله, نیازی سعیده, سلیمانی زاده فرزانه. درمان و پیشگیری گزیدگی حشرات و حیوانات موذی از منظر حکیم سید محمد مؤمن تنکابنی در کتاب تحفهالمؤمنین. مراقبت امروز, 1398; 12(42-43): 1-7.
