1
گروه پرستاری و مامایی، واحد علوم پزشکی مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد، ایران
2
دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، مشهد، ایران.
10.22087/ca.to.2026.531881.1035
چکیده
هدف:پرستاران از نظر حقوقی در قبال مراقبت‌های مستقل خود مسئول و پاسخگو هستند، زیرا اشتباهات آنان جدی و اغلب جبرانناپذیر است. کووید-۱۹ رویکرد حقوقی به مراقبت پرستاری را به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل کرده است. با گسترش نقش‌های پرستاران، مسئولیت حقوقی آنان نیز افزایش می‌یابد و پرستاری ایمن مستلزم درک چارچوب حقوقی است. شکایات بیماران به دلایل خاص (عوامل رفتاری، هزینه‌ها، نیازهای اقتصادی پرستاران، دخالت غیرمجاز) و دلایل عمومی (آگاهی از منشور حقوق بیمار، مشکلات اقتصادی، پوشش رسانه‌ای) رو به افزایش است. بیشتر پرستاران دانش حقوقی کافی ندارند و خواستار آموزش هستند. این مطالعه وظایف پرستاران ایرانی را در دوران کووید-۱۹ از منظر قوانین کشور بررسی می‌کند. روش پژوهش:این مطالعه به روش مروری انجام شد. پژوهشگران با مروری جامع بر قوانین حقوقی و کیفری ایران (قصاص، دیه و جزای نقدی)، پرونده‌های کیفری سهل‌انگاری پرستاری و پزشکی در دادگاه‌های جرایم پزشکی و دیدگاه‌های حقوقدانان خبره با تمرکز بر حقوق کیفری عمومی و خاص و جرایم علیه اشخاص، پرسش‌هایی درباره سهل‌انگاری پرستاران و وظایف حقوقی آنان در چالش‌های مراقبتی نظیر کووید-۱۹ مطرح کرده و پاسخ داده‌اند. یافته‌ها:برای احراز و اثبات سهل‌انگاری پرستاری در کووید-۱۹، چهار شرط اصلی باید محقق شود: ۱)وظیفه :بهمحض پذیرش مراقبت از بیمار تثبیت می‌شود، هرچند بیشتر خطاها بین شیفت‌ها رخ می‌دهد و تعیین مسئول را دشوار می‌کند؛ ۲) سهل‌انگاری :کوتاهی یا بی‌مبالاتی در انجام وظیفه به شکل بی‌احتیاطی، بی‌توجهی، نداشتن مهارت یا عدم رعایت مقررات دولتی؛ ۳) آسیب جسمی یا روانی :با قابلیت تعیین میزان دقیق، بهگونهای که علائم گذرا مبنای اثبات سهل‌انگاری نیستند؛ ۴)رابطه علّی میان خطا و آسیب:که اثبات آن در برخی موارد آسان نیست و بررسی کارشناسی و علمی ضروری است.
نتیجه‌گیری:در شرایطی مثل دوران کووید-۱۹، کمبود دارو و تجهیزات می‌تواند تعهد پرستار را نقض کند و در نتیجه، سهل‌انگاری پرستاری را رقم بزند. با این حال، در چنین شرایطی نباید تمام مسئولیت بر دوش پرستار گذاشته شود. دولت و نظام سلامت نیز باید سهم خود را در ایجاد این کمبودها بپذیرند و علت مرگ بیمار و میزان واقعی مداخله پرستار را به‌طور شفاف مشخص کنند. هیئت منصفه (کمیته رسیدگی به تخلفات) نیز موظف است با رعایت بی‌طرفی، همه عوامل مؤثر در سهل‌انگاری پرستاری را فهرست کند. از آنجا که پرستاران نیز مانند پزشکان در قبال تقصیر خود مسئول هستند، پیشنهاد می‌شود برای روشن شدن مسیر دادرسی، دوره‌های آموزش جامع حقوقی برای پرستاران برگزار شود و مقامات قضایی در این آموزش‌ها حضور یابند تا شرایط حاکم بر سهل‌انگاری پرستاری به‌طور دقیق تبیین شود.
نهی، مروارید و مالکی، هادی. (1404). وظایف قانونی پرستاران در مواجهه با بیماران کووید 19 در ایران: طرح یک دیدگاه. دو فصلنامه مراقبت امروز، ()، 2–13. https://doi.org/10.22087/ca.to.2026.531881.1035
MLA
نهی، مروارید، و مالکی، هادی. "وظایف قانونی پرستاران در مواجهه با بیماران کووید 19 در ایران: طرح یک دیدگاه"، دو فصلنامه مراقبت امروز، ، 1404، 2–13. doi: 10.22087/ca.to.2026.531881.1035
HARVARD
نهی، مروارید، و مالکی، هادی. (1404). 'وظایف قانونی پرستاران در مواجهه با بیماران کووید 19 در ایران: طرح یک دیدگاه'، دو فصلنامه مراقبت امروز، (), pp. 2–13. doi: 10.22087/ca.to.2026.531881.1035
CHICAGO
نهی، مروارید و مالکی، هادی، "وظایف قانونی پرستاران در مواجهه با بیماران کووید 19 در ایران: طرح یک دیدگاه." دو فصلنامه مراقبت امروز، (1404): 2–13, doi: 10.22087/ca.to.2026.531881.1035
VANCOUVER
نهی مروارید، مالکی هادی. وظایف قانونی پرستاران در مواجهه با بیماران کووید 19 در ایران: طرح یک دیدگاه. مراقبت امروز. 1404;():2–13. doi: 10.22087/ca.to.2026.531881.1035
